Phường Hà Đông hành động vì tương lai cân bằng giới

Thứ ba - 18/11/2025 06:42 Lượt xem: 105

Phường Hà Đông nằm ở phía Tây Hà Nội, được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập các phường: Vạn Phúc, Phúc La, Mộ Lao, Hà Cầu, Văn Quán, Quang Trung, La Khê (quận Hà Đông) cùng một phần diện tích xã Tân Triều (huyện Thanh Trì). Với diện tích 9,26 km2 và 225.767 nhân khẩu, Hà Đông hiện là phường có dân số đông nhất thành phố Hà Nội. Đây là yếu tố thuận lợi để mở rộng các hoạt động chăm sóc sức khỏe nhưng cũng chính là yếu tố khó khăn trong công tác quản lý dân cư và triển khai chính sách dân số tại cơ sở.

Theo số liệu báo cáo thống kê chuyên ngành dân số cấp xã từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2025 của Trạm Y tế phường Hà Đông, 1.627 trẻ được sinh ra (trong đó 861 trẻ nam và 766 trẻ nữ), tỷ số giới tính khi sinh ở mức 112 trẻ trai/100 trẻ gái, còn vượt so với mức cân bằng là 104 -106 bé trai/100 bé gái.
Điều này phản ánh một thực tế tâm lý “trọng nam khinh nữ” vẫn còn tồn tại dai dẳng trong một bộ phận người dân, đặc biệt là các hộ gia đình trẻ mong muốn có con trai để “nối dõi tông đường” hoặc “dưỡng già”. Nguyên nhân dẫn đến mất cân bằng giới tính khi sinh xuất phát từ nhiều yếu tố đan xen:
Tác động của tư tưởng phong kiến “phải có con trai” - đây vẫn là nguyên nhân sâu xa nhất.
Sự phát triển của khoa học - công nghệ, đặc biệt là các dịch vụ siêu âm chẩn đoán giới tính thai nhi - khiến việc lựa chọn giới tính khi sinh trở nên dễ dàng hơn.
Áp lực kinh tế, quy mô gia đình nhỏ - nhiều cặp vợ chồng chỉ muốn sinh 1-2 con nên tìm mọi cách để “chọn con trai cho chắc”.
Thiếu hiểu biết về bình đẳng giới và quyền trẻ em, đặc biệt là quyền được sinh ra và lớn lên của trẻ em gái.
Hệ quả của sự chênh lệch này không chỉ ảnh hưởng đến cấu trúc dân số, mà còn kéo theo nhiều hệ lụy xã hội đáng lo ngại:
• Gia tăng tệ nạn xã hội: Khi nam giới không thể kết hôn, nguy cơ phát sinh các hành vi bạo lực, mua bán người, mại dâm, xâm hại tình dục, kết hôn sớm hoặc di cư trái phép gia tăng.
• Ảnh hưởng đến chất lượng hôn nhân – gia đình: Sự chênh lệch giới khiến nhiều nam giới ở nông thôn khó tìm được bạn đời, dẫn đến hôn nhân muộn, kết hôn với người nước ngoài, làm thay đổi cấu trúc gia đình truyền thống.
• Gây mất cân bằng trong phát triển bền vững: Khi tỷ lệ nam giới chiếm ưu thế, phụ nữ có thể bị đẩy vào vị thế yếu thế, giảm cơ hội tiếp cận việc làm, giáo dục và tham gia vào các hoạt động xã hội.
• Tác động lâu dài đến dân số học: Tỷ lệ giới tính mất cân bằng sẽ ảnh hưởng đến quy mô và chất lượng dân số trong tương lai, gây ra những thách thức về nguồn nhân lực, chăm sóc người cao tuổi và an sinh xã hội.
Mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ là chuyện riêng của từng gia đình mà là vấn đề xã hội có tính lâu dài. Nếu tình trạng này kéo dài, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ “thừa nam, thiếu nữ” nghiêm trọng trong tương lai gần. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, Trạm Y tế phường Hà Đông luôn xác định công tác truyền thông, vận động thay đổi hành vi là chìa khóa để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.
Ngay từ ngày 01/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp chính thức đi vào vận hành trên cả nước, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình cải cách thể chế và tổ chức lại bộ máy Nhà nước từ Trung ương đến cơ sở. Trạm Y tế phường Hà Đông đã tham mưu cho UBND phường xây dựng Kế hoạch số 91/KH-UBND về thực hiện các hoạt động mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn phường Hà Đông 6 tháng cuối năm với các hoạt động được triển khai cụ thể như sau:
Truyền thông cộng đồng trên nhiều kênh, lồng ghép liên tục:
- Phát thanh trên hệ thống loa phát thanh của 115 Tổ dân phố với các thông điệp về bình đẳng giới, giá trị của con gái và con trai như nhau; tác hại của lựa chọn giới tính thai nhi; khuyến khích sinh đủ, nuôi dạy có trách nhiệm.
- Treo pano/áp phích tại trụ sở UBND phường, Trạm Y tế phường, các trường học; tờ rơi cho hộ gia đình;
- Đăng bài trên fanpage Trạm Y tế phường, Trang thông tin điện tử phường Hà Đông, Chi cục dân số, trẻ em và phòng chống tệ nạn xã hội, các nhóm zalo của 115 Tổ dân phố, các Hội, nhóm.
Tư vấn cá nhân và tư vấn hộ gia đình (vận động thay đổi hành vi) cho phụ nữ mang thai, cặp vợ chồng, gia đình có con gái, những trường hợp có nguy cơ can thiệp giới tính thai nhi tại Trạm Y tế phường, tư vấn tại nhà.
Tổ chức hội thảo, tọa đàm và các buổi đối thoại cộng đồng giữa chuyên gia (bác sĩ sản phụ khoa), lãnh đạo phường, người có uy tín trong Tổ dân phố, người cao tuổi, phụ nữ trẻ về bình đẳng giới.
Đào tạo, tập huấn cho cán bộ y tế, cộng tác viên dân số, cán bộ hội phụ nữ về kỹ năng giao tiếp thay đổi hành vi, cập nhật pháp luật liên quan đến cấm can thiệp giới tính, nhận diện và cách xử lý khi phát hiện vi phạm.
Xây dựng các mô hình Tổ tư vấn dân số tại cộng đồng (theo lịch) tư vấn định kỳ tại nhà văn hóa 115 tổ dân phố để người dân dễ tiếp cận tư vấn về sức khỏe sinh sản và bình đẳng giới.
Hợp tác với Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Nhà trường. Lồng ghép chủ đề bình đẳng giới vào hoạt động của hội/phong trào thanh niên và chương trình giáo dục giới tính, kỹ năng sống trong trường học để tiếp cận nhóm mục tiêu
Phối hợp với phòng Văn hóa - xã hội phường kiểm tra các phòng khám sản tư nhân, nhắc nhở, tuyên truyền thông tin pháp luật nghiêm cấm khám, xét nghiệm, can thiệp chọn giới tính cho thai nhi; giám sát hoạt động lâm sàng tại cơ sở y tế tư nhân.
Xây dựng các clip ngắn, minigame, câu chuyện người thật việc thật, lan tỏa thông điệp “Con nào cũng là con” trên trang fanpage của Trạm Y tế phường.
Phối hợp chính sách xã hội: Biểu dương các gia đình thực hiện bình đẳng giới, nuôi dạy con tốt, tham gia phong trào “Gia đình hạnh phúc” để tạo hình mẫu tích cực.
Xây dựng tài liệu truyền thông Tờ rơi, poster, kịch bản phát thanh bằng ngôn ngữ dễ hiểu, hình ảnh minh họa gần gũi phù hợp văn hóa, trình độ dân trí.
Kỷ niệm Ngày Quốc tế trẻ em gái 11/10/2025, Trạm Y tế đã tổ chức truyền thông lưu động qua nhiều tuyến phố chính trên địa bàn phường Hà Đông, mang đến những thông điệp ý nghĩa, gần gũi, dễ hiểu về việc chăm lo, bảo vệ và tạo điều kiện phát triển toàn diện cho trẻ em gái. Hoạt động đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, khuyến khích cộng đồng quan tâm, đầu tư hơn nữa cho sự phát triển của trẻ em gái, từ đó góp phần xây dựng thế hệ phụ nữ Việt Nam tương lai tự tin, tri thức, nhân ái và bản lĩnh - những người sẽ cùng vun đắp hạnh phúc gia đình và xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh.
Trạm còn phối hợp với các Tổ dân phố trên địa bàn phường tuyên truyền trên loa phát thanh truyền thông về mất cân bằng giới tính khi sinh và hưởng ứng Ngày Quốc tế Trẻ em gái 11/10. Triển khai các loại hình cung cấp thông tin, mô hình tư vấn, dịch vụ chăm sóc sức khỏe về mất cân bằng giới tính khi sinh, bình đẳng giới... Đồng thời, phối hợp với các Trang Thông tin điện tử của phường, Trang Thông tin điện tử của Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội tuyên truyền phổ biến thông điệp Ngày Thế giới trẻ em gái 11/10 trên các phương tiện thông tin đại chúng; tuyên truyền qua các nền tảng mạng xã hội Facebook, Zalo... qua đó tiếp cận truyền tải thông điệp đến toàn thể nhân dân trên địa bàn phường.
Đặc biệt, Trạm Y tế phường còn lồng ghép nội dung truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, cung cấp kiến thức khoa học về tuổi dậy thì, tư vấn tâm lý và hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho hơn 1200 học sinh trường THCS chất lượng cao Lê Lợi. Đây cũng là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, tạo điều kiện để các em gái được tiếp cận thông tin, hiểu rõ giá trị bản thân và tự tin theo đuổi ước mơ.
Đằng sau những con số, những chuyển biến tích cực là tâm huyết, sự kiên trì và trách nhiệm, là nỗ lực không ngừng của đội ngũ cán bộ dân số của Bộ phận Dân số - Bảo trợ xã hội - Truyền thông giáo dục sức khỏe và đội ngũ Cộng tác viên dân số của phường Hà Đông. Đặc biệt, từ ngày 01/7/2025, phường Hà Đông với 115 Tổ dân phố, dân số đông nhất thành phố Hà Nội, công việc sẽ vất vả hơn rất nhiều lần, tuy nhiên, các cán bộ dân số phường Hà Đông vẫn luôn “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để nắm bắt tình hình dân số, tuyên truyền vận động người dân.
Công tác dân số không thể chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành y tế, mà cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Tại phường Hà Đông, Đảng ủy, UBND, các đoàn thể chính trị - xã hội đều xác định tuyên truyền giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh là một nội dung quan trọng trong chương trình công tác hàng năm.
Hướng tới tương lai bền vững, trong thời gian tới, Trạm Y tế phường Hà Đông tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp truyền thông, ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội để lan tỏa thông điệp bình đẳng giới đến mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giới trẻ.
Phường Hà Đông đặt mục tiêu: “Mỗi người dân là một tuyên truyền viên về bình đẳng giới - để mọi gia đình đều hạnh phúc, mọi đứa trẻ đều được chào đời an toàn và công bằng.”
Công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ góp phần ổn định xã hội mà còn xây dựng một tương lai phát triển bền vững cho đất nước. Với tinh thần “Đặt con người làm trung tâm của phát triển”, đội ngũ cán bộ dân số phường Hà Đông sẽ tiếp tục nỗ lực không ngừng, mang thông điệp bình đẳng giới đến từng ngõ phố, từng mái nhà, để mỗi đứa trẻ khi chào đời đều được đón nhận bằng tình yêu thương và niềm hạnh phúc trọn vẹn nhất.
Phường Hà Đông tổ chức các hoạt động vì bình đẳng giới:

Tác giả: Phương Nga, Cán bộ Bộ phận Dân số - Bảo trợ xã hội - Truyền thông giáo dục sức khỏe - Trạm Y tế phường Hà Đông

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn